چندی پیش در مطلبی با عنوان معیارهای ارزیابی وبلاگ به برخی از این معیارها که بطور اخص تری برای وبلاگ کاربرد داشتند٬ اشاره کرده بودم. به تازگی یکی از دوستان علاقمند به موضوع وبلاگ در حال انجام پژوهشی در زمینه ارزیابی وبلاگ ها هستند, بررسی اولیه تحقیقات این پژوهشگر مرا بر آن داشت تا ادامه مبحث را در این وبلاگ منتشر کنم, با این توضیح که این مطالب برای ارزیابی وبلاگ و وب سایت بطور مشترک کاربرد دارند بنابراین در ترجمه آن از هر دو واژه استفاده شده است. 

 معيارهاي ارزيابي اطلاعات وبلاگ/ وب سايت
- معيارهاي ارزيابي محتوي اطلاعات

-- نويسنده
  1- چه کسي مسئوليت محتوي اطلاعاتي وبلاگ/ وب سايت را بر عهده دارد؟
  2- چه مواردي در شرايط, تجارب يا اعتبار وبلاگ/ وب سايت در حوزه موضوعي آن شناخته شده است؟
  3- آيا سازماني به عنوان حامي يا ناشر از وبلاگ/ وب سايت پشتيباني مي کند؟
  4- آيا اطلاعاتي درباره پديدآور يا حامي وبلاگ/ وب سايت در آن منتشر شده است؟(مانند لينک درباره يا معرفي)
  5- آيا وبلاگ/ وب سايت بوسيله راهنماهاي معتبر يا سايتهاي مرجع معرفي شده است؟

--هدف
1- هدف و مقصد وبلاگ/ وب سايت چيست؟ خوانندگان موردنظر آن چه کساني هستند؟
2- آيا هدف و مقصود وبلاگ/ وب سايت با نيازهاي کاربران در نظر گرفته شده هماهنگ است؟
3- هدف و مقصود وبلاگ/ وب سايت تا چه اندازه اي برآورده شده است؟

--دامنه و پوشش
1- آيا دامنه و پوشش در  نظرگرفته شده در وبلاگ/ وب سايت٬ واضح است؟
2- آيا دامنه و پوشش وبلاگ/ وب سايت با اهداف آن هماهنگي دارد؟
3- آيا دامنه و پوشش وبلاگ/ وب سايت با نيازهاي کاربران آن هماهنگي دارد؟
4- پوشش موضوعي وبلاگ/ وب سايت تا چه اندازه جامع و کامل است؟آيا ميان اين پوشش شکافي ديده مي شود؟
5- عمق پوشش موضوعي وبلاگ/ وب سايت تا چه اندازه است؟ آيا عمق پوشش موضوعي وبلاگ در برخي زمينه ها بيشتر از ساير موارد است؟
6- آيا ارجاع به ساير منابع اطلاعاتي درباره موضوع وبلاگ/ وب سايت وجود دارد؟کيفيت اين منابع چگونه است؟

--اعتبار
1- اطلاعات وبلاگ/ وب سايت تا چه اندازه معتبر و موثق هستند؟
2- آيا مي توان اطلاعات را از طريق ساير منابع مورد بررسي قرار داد؟
3- آيا اطلاعات وبلاگ/ وب سايت نقطه نظر خاصي را منعکس مي کنند؟ و آيا جانبداري خاصي در آن ديده مي شود؟
4- آيا اطلاعات به شيوه اي اطمينان بخش ارائه شده اند؟آيا غلط هاي نگارشي در متن وجود دارند؟کيفيت نوشتاري متن چگونه است؟
5- آيا به منابع در محتوي متن ارجاع داده شده است؟

--انتشار
1- نحوه روزآمدي وبلاگ/ وب سايت  چگونه است؟
2- جامعيت روزآمدي وبلاگ/ وب سايت چگونه است؟
3- آيا اطلاعات جاري و روزآمد هستند؟
4- آيا تصاوير و عوامل بصري وبلاگ/ وب سايت جاري و روزآمد هستند؟

- معيارهاي ارزيابي عوامل تشکيل دهنده منابع پيوسته

-- شکل
1- آيا شکل وبلاگ/ وب سايت با توجه به هدف و خوانندگات در نظر گرفته شده براي آن به صورت مناسبي تهيه شده است؟
2- آيا شکل وبلاگ/ وب سايت با موضوع آن متناسب است؟
3- آيا طراحي وبلاگ/ وب سايت بصورت واضح و خوبي سازماندهي شده است؟

-- ظاهر
1- آيا صفحه اصلي وبلاگ/ وب سايت جالب و زيبا است؟چه احساسي به خواننده خود خواهد داد؟
2- آيا ظاهر وبلاگ/ وب سايت در تنظيم با هدف, محتوي و خوانندگان آن هماهنگي دارد؟
3- آيا رنگهاي استفاده شده در وبلاگ/ وب سايت و فونت نوشتاري متن و لينکها و زمينه آن مناسب انتخاب شده اند؟
4-آيا اندازه و فونت نوشتاري مطالب با توجه به اهداف و نوع کاربران وبلاگ/ وب سايت و متناسب با نيازهاي آنها انتخاب شده است؟

-- ماهيت
1- آيا وبلاگ/ وب سايت براحتي هدايت مي شود؟
2- آيا عوامل هدايتگر در تمام وبلاگ/ وب سايت با هم سازگار هستند؟
3- آیا يافتن يک آيتم اطلاعاتي در وبلاگ/ وب سايت  آسان است؟
4- آيا نقشه وبلاگ/ وب سايت يت نشانه اي که دال بر چگونگي ساختار آن باشد وجود دارد؟
5- آيا کاربران مي توانند وبلاگ/ وب سايت را جستجو کنند؟ اگر چنين است آيا موتور جستجوي آن درست کار مي کند؟

-- لينک ها
1- آيا لينکهاي موجود در وبلاگ/ وب سايت با اهداف و کاربران احتمالي وبلاگ متناسب هستند؟
2- آيا لينکها فعال هستند؟
3- آيا لينکها بهترين لينکهاي موجود در زمينه موضوعي خود هستند؟
4- آيا لينکها به شيوه مناسبي اتعريف شده اند؟
5- آيا تمايز لينکها از محتوي خود وبلاگ/ وب سايت براي کاربران براحتي امکانپذير است؟

-- نيازهاي کاربران
1- آيا وبلاگ/ وب سايت براي کسانيکه مشکلات بينايي دارند قابل استفاده است؟ آيا امکان استفاده از تکنولوژي هاي کمکي خوتننده هاي صفحات براي افراد نابينا وحود دارد؟
2- آيا نيازهاي معلولين فيزيکي در نظر گرفته شده است؟
3- آيا مدرکي دال بر آزمايش استفاده از وبلاگ/ وب سايت در اين زمينه وجود دارد؟
4- آيا امکان استفاده از وبلاگ/ وب سايت بصورت عمومي براي تمام کاربران وجود دارد؟ آيا بخشهايي از وبلاگ/ وب سايت نياز به پرداخت وجه نقدي دارد؟ آيا دسترسي به تمام يا بخشي از سايت بوسيله کلمه عبور محدود شده است؟

-- جنبه هاي فني
1- آيا وبلاگ/ وب سايت با هر مرورگري قابل بازيابي است؟ آيا با مرورگرهاي قديمي هم به خوبي مرورگرهاي جديد کار مي کند؟
2- آيا وبلاگ/ وب سايت به سرعت دانلود مي شود؟
3- آيا وبلاگ/ وب سايت بيشتر اوقات قابل دسترسي است يا در دوره هايي قابل دسترسي نيست؟
4- آيا کاربران هنگام مشاهده وبلاگ/ وب سايت بايد صفحات طولاني را دنبال کنند؟
5- خروجي صفحات چگونه است؟ آيا صفحات پيچيده هستند يا امکان مشاهده" شکل چاپي" آنها هم وجود دارد؟

وبلاگ در خدمت کتابخانه ها

مديران کتابخانه ها با کمترين هزينه و نيروي متخصص مي توانند از وبلاگ براي اشاعه و اطلاع رساني در باب خدمات خود و بازاريابي براي ارائه اطلاعات خود استفاده کنند. با استفاده از امکانات تعامل دو جانبه در وبلاگ، کاربران مي توانند در هر زمان با کتابداران کتابخانه در ارتباط باشند و پيشنهادات و نظرات خود را منعکس کنند؛ کتابداران هم به اين وسيله مي توانند پاسخگوي سوالات کاربراني باشند که توانايي مراجعه حضوري به کتابخانه را ندارند يا به علت دوري مسير از اين کار امتناع مي کنند. كتابخانه‌ها مي توانند اخبار جالب و روزآمد را به وب سايت كتابخانه اضافه كنند. اين نوع وبلاگ‌ها نيازي به گستردگي زياد ندارند هركتابخانه‌ اي‌ مي تواند با توجه به خط مشي‌ها و اهداف خود بخشي از فعاليتها و خدمات خود را از طريق اين پديده جديد به اشتراك بگذارند.
کتابداران با مطالعه يا مشارکت در تهيه وبلاگ مي توانند سطح آگاهي هاي علمي و تخصصي خود را افزايش داده و دانش خود را در اختيار ساير همکاران خود نيز قرار دهند. کتابخانه ها, انجمنهاي ملي و بين المللي کتابداري و سازمانهاي وابسته مي توانند براي اطلاع رساني سريعتر از اين امکان استفاده کنند.
وبلاگ براي کتابخانه هاي کوچکتر مانند کتابخانه هاي عمومي کوچک, آموزشگاهي, دانشکده اي و تخصصي اهميت بيشتري دارد خصوصا مواقعي که سازمان مادر قادر به تهيه وب سايت يا اختصاص محيطي در شبکه براي اين کار نباشد وبلاگ مي تواند براي معرفي خدمات و منابع کتابخانه مفيد باشد. عدم نياز به فضاي اختصاصي در شبکه, رايگان بودن خدمات اکثر سرويس دهنده هاي وبلاگ نويسي, سرعت و سهولت انتشار, امکان تعامل با خوانندگان و دريافت نظرات آنها,سادگي و عدم نياز به مهارتهاي برنامه نويسي از مواردي هستند که به ترويج وبلاگ نويسي ميان کتابداران کتابخانه ها کمک مي کنند. 

پایان نامه وبلاگی: تمام متن

هنگام جستجو در scholar.google یا به قول دوستان کتابدار پژوهشگر گوگل به یک پایان نامه تمام متن درباره وبلاگ برخوردم که باعث تعجب بسیار بود.چکیده این پایان نامه را قبلا منتشر کرده بودم و یکی از پیشینه های کارم بود. به هر حال نویسنده این پایان نامه به هر دلیلی اقدام به این کار کرده باشد پسندیده است. این پایان نامه را ازاینجا بخوانید و لطفا کپی رایت را رعایت کنید!

Milne, James M." Weblogs and the technology lifecycle: Context, geek-chic and personal community". Ph.D  Thesis in Social Science of University Of South Florida, 2004

چکیده فارسی: جیمز مايلن در رساله دكتري خود به بررسي وبلاگ‌ها در تكنولوژي چرخه زندگي از نظر متن، موقعيت سخنوري و ارتباط شخصي پرداخته است. وبلاگ نويسي يك تمرين اجتماعي اينترنتي است كه به عنوان يك تكنولوژي شناخته شده است. اين پروژه پديده وبلاگ نويسي را به عنوان مثالي از يك رسانه كه در شرايط خاص تاريخي رشد كرده است، بررسي مي‌كند. در اين پژوهش سه موضوع مورد بحث قرار گرفته است؛بخش اول ... ادامه

اجراگری ایرانی بودن در وبلاگستان

سلام٬ این هم یک پایان نامه دیگر درباره وبلاگ٬ سیما شاخساری دانشجوی دکتری مردم شناسی در دانشگاه استنفورد تز دکتری خود را با عنوان: "اجراگری ایرانی بودن در وبلاگستان: جنسگونگی، جنسیت و وبلاگنویسی/خوانی در تورنتو و واشنگتن دی سی" انجام می دهد. اطلاعات بیشتر را درباره این  تحقیق ازوبلاگ خودش بخوانید.

وبلاگ های کتابخانه ها در ایران

به نظر شما در ایران چند کتابخانه دارای وبلاگ هستند. یکی٬ دوتا٬ ده تا٬ صد تا یا...؟!جای بسی خوشحالی است که تعداد وبلاگ های کتابخانه ها از آن چیزی که من فکر می کردم بیشتر است٬ البته اینها فقط وبلاگ های بلاگفا هستند هنوز فرصت نکردم باقی سیستم ها را جستجو کنم٬بزودی راهنمایی برای این وبلاگ ها تهیه خواهم کرد٬ کم کم محیط مناسب برای تحقیقات حرفه ای تر روی وبلاگ های کتابداری و اطلاع رسانی در ایران هم ایجاد می شود. نکته دیگر اینکه بیشتر این وبلاگ ها مربوط به کتابخانه های عمومی هستند٬ در حالیکه به نظر می رسد کتابخانه های دانشکده ای موقعیت های مناسب تری  برای ایجاد وبلاگ داشته باشند.

کتابخانه دانشکده مکانيک دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي(http://kntuml.blogfa.com)  کتابخانه عمومي جمشيد احمدي قائمشهر(http://newcumer.blogfa.com) 

کتابخانه ومرکزاطلاع رساني پيام نور دزفول(http://libpayamnoor.blogfa.com)

کتابخانه دکتر حسابي( http://hesabilib.blogfa.com/)

کتابخانه دانشکده پرستاري لار(http://abdolapoor.blogfa.com/)

کتابخانه ملامحمد فضولي تبريز(http://fizuli.blogfa.com/)

کتابخانه مجتمع آموزش عالي کرج(http://edulibrary.blogfa.com/)

كتابخانه دانشگاه آزاد اسلامي واحد بجنورد(http://marfar.blogfa.com/)

کتابخانه مرکز پيش دانشگاهي مبين و مفتح(http://kmpdmm1384.blogfa.com/)

کتابخانه دبيرستان و مرکز پيش دانشگاهي شرف(http://sharafschool6.blogfa.com/)

کتابخانه شهيدباهنر فيروزآباد(http://ksb12.blogfa.com/)

کتابخانه مرکز فرهنگي شهيد آيت الله مدرس(http://ketabkhane.blogfa.com/)

کتابخانه تخصصي زنان در حوزه مسائل اجتماعي و فناوري اطلاعات(http://nargesketab.blogfa.com/)

وبلاگ اختصاصي مرکز اينترنت کتابخانه امام خميني(http://heavenly.blogfa.com/)

کتابخانه شهداي شهرک آزادي(http://ketabkhane-ssa.blogfa.com/)

کتابخانه عمومي خاني(http://khani.blogfa.com/)

کتابخانه دبيرستان 17 شهريور(http://library.blogfa.com/)

بهمن برای من ماه مهمی است٬  تولد خودم٬ مادرم و وبلاگم! در این ماه  است٬از همین جا به مادر عزیزم تبریک گفته و دستش را می بوسم.

وبلاگ کتابداری یکساله شد٬ از تمامی دوستان و همکاران و خوانندگان عزیز وبلاگ کتابداری که در این مدت مرا مورد لطف خود قرار دادند٬ تشکر می کنم و همچنین از پدر و مادرم که هرچه دارم از آنها دارم و همسرم که همیشه مشوق  من در این راه بودند ٬ سپاسگذارم. 

بازهم پایان نامه وبلاگی وباز هم دانشگاه تهران
این تحقیق به وسیله خانم فرخنده رحیمی به راهنمایی آقای دکتر مسعود کوثری برای دریافت درجه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران انجام می شود. هدف از این تحقیق آن است که بدانیم چرا وبلاگ در ایران تا این اندازه گسترش یافته است. پرسشنامه ایشان را در اینجا ببینید و اگر علاقمند بودید به سوالات آن پاسخ دهید ٬ البته بیشتر شامل وبلاگ های اجتماعی- سیاسی و شخصی است اما خب خالی از لطف نیست. برای ایشان آرزوی موفقیت دارم.
برگرفته از وبلاگ دات

لازم به ذکر است که این دومین پایان نامه وبلاگی به راهنمایی دکتر کوثری است٬ اولین پایان نامه وبلاگی به راهنمایی ایشان در تابستان گذشته توسط خانم پگاه خلیلی با عنوان وبلاگ نويسي ايراني: مطالعه كمي و كيفي نحوه ابراز هويت در وبلاگ هاي ايراني با تاكيد بر وبلاگ هاي شخصي دفاع شد. برای این استاد بزرگوار هم آرزوی موفقیت داریم.

معرفی کارکردهای وبلاگ و RSS در کتابخانه ها

  Amanda Etches-Johnson  کتابدار کتابخانه Mills Memorial Library در دانشگاهMcMaster University می باشد که مدت ۵/۳  سال است که وبلاگ blogwithoutalibrary.net را تهیه و نگهداری می کند. وی تجارب و مطالعات زیادی در زمینه وبلاگ و RSS  و استفاده از آنها در کتابخانه ها دارد. در این رابطه کلاسهای آموزشی آنلاین برای آشنایی و معرفی کارکردهای وبلاگ برای کتابخانه ها برگزار می کند. سری اول این آموزش ها با اهداف زیر انجام شده است:

- معرفی وبلاگ و ویژگیها و اجزا آن
- بررسی راههای استفاده از وبلاگ در کتابخانه
-آموزش نحوه ساخت و نگهداری وبلاگ
-آشنایی با RSS
- آزمودن عملی راههای استفاده از RSS  و خوانشگرهای اطلاعات
-بررسی نحوه پویایی وب سایت کتابخانه با استفاده از RSS  (بیشتر بخوانید)

 قسمت دوم این آموزش ها شامل موارد زیر است:

-آشنایی با نحوه طراحی و استفاده از وبلاگ و چگونگی تهیه محتوی آن
-بررسی محتوی وبلاگ و فرم راهنماهها و شیوه های کاربرد آنها
-بررسی شیوه های بازاریابی برای وبلاگ موسسه و فیدهای اطلاعاتی آن
-بررسی پتانسیل های Wiki به عنوان ایجاد کننده محتوی و ابزارهای سازماندهی آن 
- و استفاده از سایر ابزارها در این زمینه مانندdel.icio.us, Flickr, podcasting  (بیشتر بخوانید)

وبلاگ٬ کتابخانه ها و کتابداران

کتابداران بايد دانش خود را همگام با پيشرفت تکنولوژي و علوم مختلف به روز نگه دارند بنابراين با ظهور پديده هاي نو و جديد کتابداران به سرعت جذب اين پديده ها مي شوند وبلاگ به عنوان ارمغان تازه تکنولوژي نشر الکترونيکي به زودي در خدمت کتابداران و کتابخانه ها در آمد .
كتابداران ازجمله اولين افرادي بودند كه از اين پديده جديد استقبال كرده و از آن براي انتشار عقايد، افكار و اطلاعات خود به نحوه‌هاي مختلف استفاده كردند. تعدادي از کتابداران به سرعت وبلاگ ها را به عنوان منابع مهم عقايد، اطلاعات، تفريح و سرگرمي شناخته اند و وبلاگ هايي بوسيله کتابداران ،کتابخانه ها و سرويسهاي اطلاع رساني، گروه های کتابداري و اطلاع رساني دانشگاهها، و انجمن هاي حرفه اي کتابداري ساخته ميشوند. بدين ترتيب در حوزه کتابداري و اطلاع رساني، وبلاگ هايي به وجود آمده اند که اطلاعات جاري درباره علوم کتابداري و اطلاع رساني را بصورت عام يا خاص براي خوانندگان تهيه ميکنند
اهداف متنوعي براي وبلاگ‌هاي كتابخانه‌ها مي‌توان در نظر گرفت: ارزيابي نيازهاي اوليه ,راهنمايي كاربران به منابع و اخبار جالب و مفيد؛ ارائه اطلاعات درباره فعاليتها، وقايع ملي و محلي در حوزه IT ، كتاب و دنياي كتابخانه‌ها؛ ارائه اخبار مهم خدمات كتابداري و اطلاعرساني؛ ارسال نظرات خوانندگان.
کتابخانه ها بر اساس نوع، هدف و جامعه کاربران خود،  انگيزه هاي متفاوتي از تهيه وبلاگ دارند ازجمله: اشاعه اخبار و اطلاعات کتابخانه، معرفي منابع جالب و جديد به کاربران، اشتراک اطلاعات حرفهاي براي کتابداران، آموزش کتابداري و...
مريلين بلاک  انگيزه‌هاي كتابداران مختلف از وبلاگ نويسي را اينگونه بر مي شمارد:
۱- اهداف حرفه‌اي و تخصصي، يافتن منابع مرجع مناسب در وب نامرئي
۲- آگاهي از منابع جديد و روزآمد نگه داشتن دانش شخصي
۳- وارد كردن كتابداران به دنياي جديد ابزار‌هاي فناوري اطلاعات
۴- معرفي منابع ارزشمند
۵- به اين دليل كه كتابداران هر روز به اينترنت و وب سري بزنند
۶- معرفي مجلات و نشريات جايگزين
۷- به عنوان ابزارآگاهي رساني جديد
علاوه براينها برخي از كتابداران هم فقط براي سرگرمي اين كار را دنبال ميكنند.
ادامه دارد