چندی پیش در مطلبی با عنوان معیارهای ارزیابی وبلاگ به برخی از این معیارها که بطور اخص تری برای وبلاگ کاربرد داشتند٬ اشاره کرده بودم. به تازگی یکی از دوستان علاقمند به موضوع وبلاگ در حال انجام پژوهشی در زمینه ارزیابی وبلاگ ها هستند, بررسی اولیه تحقیقات این پژوهشگر مرا بر آن داشت تا ادامه مبحث را در این وبلاگ منتشر کنم, با این توضیح که این مطالب برای ارزیابی وبلاگ و وب سایت بطور مشترک کاربرد دارند بنابراین در ترجمه آن از هر دو واژه استفاده شده است.
معيارهاي ارزيابي اطلاعات وبلاگ/ وب سايت
- معيارهاي ارزيابي محتوي اطلاعات
-- نويسنده
1- چه کسي مسئوليت محتوي اطلاعاتي وبلاگ/ وب سايت را بر عهده دارد؟
2- چه مواردي در شرايط, تجارب يا اعتبار وبلاگ/ وب سايت در حوزه موضوعي آن شناخته شده است؟
3- آيا سازماني به عنوان حامي يا ناشر از وبلاگ/ وب سايت پشتيباني مي کند؟
4- آيا اطلاعاتي درباره پديدآور يا حامي وبلاگ/ وب سايت در آن منتشر شده است؟(مانند لينک درباره يا معرفي)
5- آيا وبلاگ/ وب سايت بوسيله راهنماهاي معتبر يا سايتهاي مرجع معرفي شده است؟
--هدف
1- هدف و مقصد وبلاگ/ وب سايت چيست؟ خوانندگان موردنظر آن چه کساني هستند؟
2- آيا هدف و مقصود وبلاگ/ وب سايت با نيازهاي کاربران در نظر گرفته شده هماهنگ است؟
3- هدف و مقصود وبلاگ/ وب سايت تا چه اندازه اي برآورده شده است؟
--دامنه و پوشش
1- آيا دامنه و پوشش در نظرگرفته شده در وبلاگ/ وب سايت٬ واضح است؟
2- آيا دامنه و پوشش وبلاگ/ وب سايت با اهداف آن هماهنگي دارد؟
3- آيا دامنه و پوشش وبلاگ/ وب سايت با نيازهاي کاربران آن هماهنگي دارد؟
4- پوشش موضوعي وبلاگ/ وب سايت تا چه اندازه جامع و کامل است؟آيا ميان اين پوشش شکافي ديده مي شود؟
5- عمق پوشش موضوعي وبلاگ/ وب سايت تا چه اندازه است؟ آيا عمق پوشش موضوعي وبلاگ در برخي زمينه ها بيشتر از ساير موارد است؟
6- آيا ارجاع به ساير منابع اطلاعاتي درباره موضوع وبلاگ/ وب سايت وجود دارد؟کيفيت اين منابع چگونه است؟
--اعتبار
1- اطلاعات وبلاگ/ وب سايت تا چه اندازه معتبر و موثق هستند؟
2- آيا مي توان اطلاعات را از طريق ساير منابع مورد بررسي قرار داد؟
3- آيا اطلاعات وبلاگ/ وب سايت نقطه نظر خاصي را منعکس مي کنند؟ و آيا جانبداري خاصي در آن ديده مي شود؟
4- آيا اطلاعات به شيوه اي اطمينان بخش ارائه شده اند؟آيا غلط هاي نگارشي در متن وجود دارند؟کيفيت نوشتاري متن چگونه است؟
5- آيا به منابع در محتوي متن ارجاع داده شده است؟
--انتشار
1- نحوه روزآمدي وبلاگ/ وب سايت چگونه است؟
2- جامعيت روزآمدي وبلاگ/ وب سايت چگونه است؟
3- آيا اطلاعات جاري و روزآمد هستند؟
4- آيا تصاوير و عوامل بصري وبلاگ/ وب سايت جاري و روزآمد هستند؟
- معيارهاي ارزيابي عوامل تشکيل دهنده منابع پيوسته
-- شکل
1- آيا شکل وبلاگ/ وب سايت با توجه به هدف و خوانندگات در نظر گرفته شده براي آن به صورت مناسبي تهيه شده است؟
2- آيا شکل وبلاگ/ وب سايت با موضوع آن متناسب است؟
3- آيا طراحي وبلاگ/ وب سايت بصورت واضح و خوبي سازماندهي شده است؟
-- ظاهر
1- آيا صفحه اصلي وبلاگ/ وب سايت جالب و زيبا است؟چه احساسي به خواننده خود خواهد داد؟
2- آيا ظاهر وبلاگ/ وب سايت در تنظيم با هدف, محتوي و خوانندگان آن هماهنگي دارد؟
3- آيا رنگهاي استفاده شده در وبلاگ/ وب سايت و فونت نوشتاري متن و لينکها و زمينه آن مناسب انتخاب شده اند؟
4-آيا اندازه و فونت نوشتاري مطالب با توجه به اهداف و نوع کاربران وبلاگ/ وب سايت و متناسب با نيازهاي آنها انتخاب شده است؟
-- ماهيت
1- آيا وبلاگ/ وب سايت براحتي هدايت مي شود؟
2- آيا عوامل هدايتگر در تمام وبلاگ/ وب سايت با هم سازگار هستند؟
3- آیا يافتن يک آيتم اطلاعاتي در وبلاگ/ وب سايت آسان است؟
4- آيا نقشه وبلاگ/ وب سايت يت نشانه اي که دال بر چگونگي ساختار آن باشد وجود دارد؟
5- آيا کاربران مي توانند وبلاگ/ وب سايت را جستجو کنند؟ اگر چنين است آيا موتور جستجوي آن درست کار مي کند؟
-- لينک ها
1- آيا لينکهاي موجود در وبلاگ/ وب سايت با اهداف و کاربران احتمالي وبلاگ متناسب هستند؟
2- آيا لينکها فعال هستند؟
3- آيا لينکها بهترين لينکهاي موجود در زمينه موضوعي خود هستند؟
4- آيا لينکها به شيوه مناسبي اتعريف شده اند؟
5- آيا تمايز لينکها از محتوي خود وبلاگ/ وب سايت براي کاربران براحتي امکانپذير است؟
-- نيازهاي کاربران
1- آيا وبلاگ/ وب سايت براي کسانيکه مشکلات بينايي دارند قابل استفاده است؟ آيا امکان استفاده از تکنولوژي هاي کمکي خوتننده هاي صفحات براي افراد نابينا وحود دارد؟
2- آيا نيازهاي معلولين فيزيکي در نظر گرفته شده است؟
3- آيا مدرکي دال بر آزمايش استفاده از وبلاگ/ وب سايت در اين زمينه وجود دارد؟
4- آيا امکان استفاده از وبلاگ/ وب سايت بصورت عمومي براي تمام کاربران وجود دارد؟ آيا بخشهايي از وبلاگ/ وب سايت نياز به پرداخت وجه نقدي دارد؟ آيا دسترسي به تمام يا بخشي از سايت بوسيله کلمه عبور محدود شده است؟
-- جنبه هاي فني
1- آيا وبلاگ/ وب سايت با هر مرورگري قابل بازيابي است؟ آيا با مرورگرهاي قديمي هم به خوبي مرورگرهاي جديد کار مي کند؟
2- آيا وبلاگ/ وب سايت به سرعت دانلود مي شود؟
3- آيا وبلاگ/ وب سايت بيشتر اوقات قابل دسترسي است يا در دوره هايي قابل دسترسي نيست؟
4- آيا کاربران هنگام مشاهده وبلاگ/ وب سايت بايد صفحات طولاني را دنبال کنند؟
5- خروجي صفحات چگونه است؟ آيا صفحات پيچيده هستند يا امکان مشاهده" شکل چاپي" آنها هم وجود دارد؟